Montfortanenklooster Groot Bijstervelt, Oirschot


Glazenier en kunstenaar Jaap Min (1914-1987)

De kunstenaar Jaap Min wordt in 1914 te Bergen (Noord-Holland) geboren. Hij komt al vroeg in aanraking met de Bergense Schilderswereld. Na de lagere school en de daaropvolgende ambachtsschool wordt hij, zoals zoveel kunstschilders in die tijd, leerling bij een huisschilder. In zijn vrije tijd schildert hij stillevens en landschappen van Bergen en Bergen aan Zee.

Aangemoedigd door de schilder/glazenier/wandschilder Matthieu Wiegmans, lid van de kunstgroep de Bergense School, begint Jaap Min als talentvolle tekenaar/ schilder op twintigjarige leeftijd aan de opleiding voor Monumentale Kunst aan de Rijksacademie te Amsterdam. Kunstenaar/glazenier Heinrich Campendonk is sinds 1935 docent en directeur van de Amsterdamse Rijksacademie. Jaap Min wordt leerling van Campendonk.

Na de opleiding onderneemt Min een studiereis naar Italië. Hier maakt hij kennis met het werk van o.a. Giotto di Bondone, Florentijns schilder uit de 13e eeuw. Deze is zeer bekend door de monumentale stijl van zijn fresco’s in Assissi, Rome, Padua en Florence. Ook zijn byzantijnse iconen maken indruk op de jonge Jaap Min. Door deze studiereis zal Jaap Min blijvend geïnspireerd zijn.

In 1944 keert hij terug naar Bergen en ontmoet hij de jongere kunstenaars van de Bergense School, onder wie Leo van Gestel. Een tijd van experimenteren breekt aan. De Bergense School hanteert een expressionistische stijl, beïnvloed door het hoekige van het kubisme en het gebruik van donkere tinten. De onderwerpen van het christelijke geloof beziet Jaap Min op nieuwe wijze. Hij blijft geboeid door de oervormen, zoals die in de oude fresco’s en in de iconenwereld te vinden zijn. Door zijn eigen weg te volgen ontwikkelt en vindt hij zijn eigen stijl.

Zijn eerste opdracht is een kruisweg in de parochiekerk in Bergen. In de noodkerk in de Bommelerwaard maakt hij muurschilderingen. Opdrachten volgen voor de studentenkapel en de Franciscanerkerk in Delft, voor de Sint-Michaëlkerk in de Schermer en voor de sacristie van de kerk in Voorschoten.

Min vestigt zich als autonoom kunstenaar in Limburg, waar hij van 1955 tot 1961 het docentschap vervult aan de Jan van Eyck-academie in Maastricht. In 1954/55 schildert hij een kruisweg in de Montfortanenkerk te Hoensbroek, Limburg.

In 1953, bij het 50-jarig bestaan van de Congregatie der Montfortanen op Groot Bijstervelt te Oirschot, ontvangt schilder en glazenier Jaap Min voor de Montfortanenkapel een grote opdracht. Deze behelst tien glas-in-loodramen met daarop de afbeeldingen van de Heilige Drie-eenheid, de twaalf apostelen en de drie aartsengelen. Ook het maken van zes fresco’s die belangrijke gebeurtenissen weergeven uit het leven van de stichter van de orde der montfortanen, Louis- Grignion de Montfort.

Als rond 1972 de koorbanken die langs de zijwanden van de kapel staan, worden verwijderd, vervolgt Jaap Min zijn werk. Op de wanden brengt hij nu fresco’s van de Kruisweg aan.

Voor de kleine kapel in het klooster vervaardigt Min een kruis en twee muurschilderingen van Maria en Jozef met het Kind Jezus.

Om deze opdracht te realiseren verblijft de kunstenaar maandenlang in Oirschot bij de montfortanen. Hij heeft de spiritualiteit van de stichter in markant hoekige, expressionistische, monumentale stijl weergegeven.

Naast glas-in-loodramen voor de Montfortkapel zijn van de glazenier-kunstenaar ramen te zien in kerken en kapellen in o.a. te Alkmaar en Amsterdam.

In Tilburg toont hij in 1975 in zijn expositie hoe het religieuze een uitdrukkelijke plaats in zijn leven heeft gekregen door de thema’s van zijn tentoongestelde werken.

Het dorp Bergen blijft de kunstenaar echter trekken, zodat hij terugkeert in 1961 om tot aan zijn dood te blijven werken; niet alleen in opdracht, maar ook als vrije kunstenaar. Veel van zijn werken vindt men in musea, openbare gebouwen en in particuliere collecties. Een zeer groot deel van zijn werk is in bezit van de familie Min. De Stichting Behoud Montfortkapel heeft een collectie geschilderde Christus-koppen in bruikleen ontvangen van de orde der montfortanen.

De kunstenaar Jaap Min overlijdt in 1987 in zijn geliefde geboortestad Bergen.

meer informatie :


volgende : Montfortkapel Onze Lieve Vrouw, Koningin der Harten

vorige : Patroonheilige Louis-Marie Grignion de Montfort