St. Remigius, Lithoijen


de glazenier

De ramen

In de St.-Remigiuskerk bevinden zich drie figuratieve glas-in-loodramen uit 1902 en daarnaast veel non-figuratieve, zogenoemde ornamentele ramen. De beglazing is van Atelier F. Nicolas & Zonen, dat later de naam Atelier Joep Nicolas draagt.

Op de drie figuratieve ramen, die zich in de apsis bevinden, zijn onder een hoofdscène steeds twee naast elkaar staande heiligen voorgesteld, een indeling die vaker voorkomt (bijvoorbeeld in de Maria-Magdalenakerk in Geffen). De min of meer natuurgetrouwe benadering is kenmerkend voor veel gebrandschilderde ramen uit de neogotiek, evenals de architecturale motieven die de taferelen omgeven.

Ook de ornamentele ramen zijn gebrandschilderd. Op het glas zijn florale ornamenten, cirkels of patronen van strakke en gebogen lijnen geschilderd en ingebrand.

De glazenier

F. Nicolas en Zonen

Frans Nicolas sticht in 1855 in Roermond een atelier voor gebrandschilderd glas. Aanvankelijk voert hij vooral restauratieopdrachten uit, maar al snel maakt hij ook veel nieuwe ramen.

Zijn samenwerking met de architect P.J.H. Cuypers, die talrijke kerken bouwt in die periode, draagt hier in belangrijke mate aan bij en zijn bedrijf groeit uit tot het grootste in zijn soort van Nederland. Aanvankelijk zijn de ontwerpen vooral van Frans Nicolas zelf, maar aan het eind van de negentiende eeuw worden ook andere – vaak buitenlandse – ontwerpers ingeschakeld.

Door de toegenomen vraag naar gebrandschilderd glas krijgt het atelier een fabrieksmatige organisatiestructuur. Zo worden het tekenen van het ontwerp, het vervaardigen van het karton (ontwerp op ware grootte), het glas snijden, alsmede het beschilderen, branden en in het lood zetten van de ramen door gespecialiseerde ambachtslieden uitgevoerd. De nadruk ligt op neogotisch werk, maar atelier F. Nicolas kan leveren in alle mogelijke stijlen. Er wordt garantie afgegeven voor de degelijkheid van het werk.

In 1880 worden de beide zonen van Frans, te weten Charles en Frans jr., vennoten in het bedrijf, dat voortaan de naam F. Nicolas en Zonen gaat voeren. Frans jr. is vooral werkzaam als ontwerper en Charles heeft de zakelijke leiding. Het atelier is actief in heel Nederland, maar ook over de grens en probeert zelfs voet aan de grond te krijgen in de Verenigde Staten. Tal van glazeniers en kunstenaars vinden er een leerschool.

Vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw vervaardigt ook Joep Nicolas, een zoon van Charles, ontwerpen voor het bedrijf. Hij ontwikkelt zich algauw tot een van de belangrijkste Nederlandse glazeniers van zijn tijd, met een beweeglijke, schilderachtige stijl waarin neogotiek geen rol meer speelt. Elementen uit de vrije kunst worden door hem in de glasschilderkunst geïntroduceerd.

De Duitser Max Weiss neemt het atelier over als Joep Nicolas in 1939 naar de Verenigde Staten emigreert.

meer informatie :

  • Carine Hoogveld : Glas in lood in Nederland 1817-1968
  • wikipedia

volgende : de verering van Remigius
vorige : de geschiedenis van de kerk