Pastorie Nieuwstraat


geschiedenis van de pastorie

In de Nieuwstraat 17 en 17a van Oirschot is in twee historische panden de pastorie van de Basiliek Sint Petrusí Banden gevestigd. Beide gebouwen, welke tot monument verklaard zijn, stammen respectievelijk uit ca. 1750 en 1854. Het pand uit 1750 wordt midden 19e eeuw bewoond door notaris De Jong.

In die tijd maakt de katholieke kerkgemeenschap nog gebruik van de schuilkerk aan het eind van de Nieuwstraat. In 1763 bouwt de toenmalige pastoor-deken een nieuwe pastorie dicht bij deze schuilkerk. Deze kerk is tussen 1677 en 1800 in gebruik. Vanaf dat jaar is schuilen niet meer nodig voor de katholieke gemeenschap. Zij keert terug naar de Sint Petrusí Bandenkerk.

Bij het herstel van de bisschoppelijke hiŽrarchie in 1853, waardoor het katholicisme zich weer vrijelijk kan openbaren, gaan de katholieke kerkgemeenschappen en daarmee de pastorieŽn weer volop functioneren.

Het pand van notaris de Jong wordt aangekocht in 1854. Een nieuw herenhuis, ontworpen door de Tilburgse architect Tulder, wordt tegen het aangekochte pand aangebouwd. Hierdoor is er voldoende ruimte voor het huisvesten van pastoor, kapelaans en ondersteunend personeel. De kerk heeft weer een pastorie, welke bovendien dichterbij gelegen is.

Rond 1980 vertrekt de laatste kapelaan om pastoor te worden van de Bernadettekerk in Spoordonk. Vanaf die tijd is Nieuwstraat 17a pastorie, waarin de pastoordeken zijn domicilie heeft. Nummer 17 is Pastoraal Centrum geworden van de parochie Sint Petrusí Banden.

De architect

Hendrik Jacobus van Tulder (1819-1903) is naast architect stedenbouwkundige. Rond 1840 studeert hij aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen, evenals later de bekende kerkenbouwer P.J.H. Cuypers. Hij bouwt een groot aantal kerken, vooral in het bisdom ís-Hertogenbosch.

In zijn geboortestad Tilburg, waar hij zich in 1848 vestigt, bouwt hij onder meer het stadhuis (1846; gesloopt 1971) en de Korvelse kerk (1852; gesloopt ca. 1923), beide in neoclassicistische stijl. Bewaard gebleven is de monumentale Sint Jozefkerk in Tilburg (1872), waarvan het interieur met zijn bundelpijlers en rijke traceringen (decoratieve vulling van vensters of muurvlakken) onmiskenbaar beÔnvloed is door de Brabantse gotiek en in het bijzonder de Bossche Sint Janskathedraal. Grote neogotische kerken naar zijn ontwerp zijn ook te vinden in Eindhoven, Oss en Vlijmen.

Hij is dus ook de ontwerper van het aangebouwde pand van de pastorie hier in Oirschot aan de Nieuwstraat 17a.

meer informatie :


volgende : de glazenier